شناخت کنشگری جریان چالش‌ساز منافقان در امت اسلام ضروری است. منافقان جریانی به ظاهر مسلمان بودند که در موقعیت پرداخت هزینه برای دین، کوتاهی کرده و برای اسلام هزینه‌سازی می‌کردند. مسئله اصلی تحقیق این است که کنش‌ها و اقدامات ستیزه‌جویانه منافقین در عصر رسول خداqچه اموری بوده است؟ که هدف از آن آشنایی با نوع اقدامات منافقان در بین امت اسلام است. اقداماتی که با شناخت آن می‌توان حکومت اسلامی را از آسیب‌های آن مصون داشت. یافته‌های این تحقیق ثابت می‌کند وجود آنان همراه فعالیت‌های خطرساز برای امت اسلام بوده است، به‌طوری‌که گاهی در اندیشه حذف رسول خداqبودند و زمانی با ایجاد دلسردی بین مسلمانان، در جنگ‌ها شرکت نمی‌کردند و با شایعه‌سازی و دروغ‌افکنی روح یأس را در جامعه القا می‌کردند. جریانی که برای رسیدن به اهداف خود حاضر به هر توطئهایحتی ساخت مسجد دروغین بودند. این تحقیق با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و مطالعه کتابخانه‌ای و بررسی گزارش‌های تاریخی تدوین شده است.
