فصلنامه علمی تخصصی پاسخ

فصلنامه علمی تخصصی پاسخ

مأموریت جریان شبه‌سلفی ایران، از خرافه زدایی تا تضعیف باورهای مذهبی

نوع مقاله : مقاله علمی تخصصی

نویسنده
استادیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
چکیده
این پژوهش با هدف تبیین هویت واقعی جریان سلفی ایرانی، به بررسی ظهور و گسترش این جریان در ایران معاصر می‌پردازد؛ جریانی که با تأکید بر مبارزه با خرافات، آموزه‌های شیعی را هدف انتقاد قرار داده و بسیاری از باورهای مرکزی تشیع مانند امامت، عزاداری، زیارت قبور، توسل و شفاعت را به چالش کشیده است. افرادی همچون شیخ هادی نجم‌آبادی، اسدالله خرقانی، شریعت سنگلجی، احمد کسروی، یوسف شعار و برخی دیگر، نقش محوری در ترویج افکار مشابه سلفیت و وهابیت در ایران داشته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد جریان مورد بحث، ادامه و بازتولید همان رویکرد وهابیت در پوشش واژگان و روایت‌های بومی‌شده ایرانی است. این جریان اگرچه به ‌ظاهر تحت عنوان اصلاح دینی، بازگشت به قرآن و سلف صالح و با شعار «مبارزه با خرافات» فعالیت می‌کند، اما مهم‌ترین راهبرد این جریان، تضعیف هویت مذهبی در جامعه ایران بوده و بستر تضعیف آموزه‌های شیعی و تسهیل نفوذ افکار وهابی را فراهم ساخته است.
کلیدواژه‌ها