فصلنامه علمی تخصصی پاسخ

فصلنامه علمی تخصصی پاسخ

جریان‌شناسی دیدگاه «اهل الذکر و القرآن»

نویسنده
دانشیار دانشکده شرعیات دانشگاه بلخ-افغانستان
چکیده
حرکت «اهل الذکر و القرآن» توسط عبدالله چکرالوی، اندیشمند شبه‌قاره هند باهدف انکار مطلق احادیث پیامبر(صلی الله و علیه و آله) و تأکید بر نظریۀ «قرآن‌بسندگی» به وجود آمد. این نظریه تمام میراث و دستاوردهای علمی ـ مذهبی مسلمانان را نامعتبر دانسته و تنها قرآن‌کریم را به‌عنوان مرجع واحد اسلام می‌پذیرد. این جریان که یکی از پدیده‌های خطرناک در شبه‌قاره محسوب می‌شود، با الهام از شبهات مستشرقان در دوران استعمار انگلیس پدیدار شد و به‌تدریج طرفداران فکری زیادی را به خود جذب کرد. مسئلۀ قرآن‌بسندگی یکی از مباحث داغ در تاریخ معاصر اسلام به شمار می‌رود. این پژوهش که با روش توصیفی ـ تحلیلی، بررسی تاریخی و مطالعۀ کتابخانه‌ای انجام‌شده به بررسی دقیق جریان «اهل‌الذکر و القرآن» پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که چکرالوی نخستین فردی بود که این حرکت را باهدف حذف سنت پیامبر(صلی الله و علیه و آله) از متن جامعه تأسیس کرد. این حرکت بر دو مؤلفۀ بنیادی «انکار حجیت مطلق احادیث و خودبسندگی قرآن‌کریم» استوار بوده و برای اثبات این ادعا، به شبهات متعددی متوسل شده است.
کلیدواژه‌ها