موضوع از خود بیگانگی «alienation»، به عنوان یکی از مهمترین مسائل انسانشناختی در رشتههای گوناگون علوم انسانی از جمله جامعهشناسی، روانشناسی، فلسفه و حتی روانپزشکی مورد توجه میباشد.
جناب آقای محمد مجتهد شبستری بر اساس مبانی پنجگانه خود در مباحث هرمنوتیکی، به هشت عاملِ از خودبیگانگی زبان دینی، اشاره کرده است.
نوشتار حاضر ضمن اینکه فیالجمله سخن ایشان را در مورد عوامل هشتگانه میپذیرد، اما مبانی و نتایج مطرح شده را با ابهام و چالشهای جدی مواجه میداند.
از جمله مهمترین چالشهایی که در این مقاله بدان پرداخته شده است عبارتاند از: الف. خلاصه کردن دین در معنویت و نفی شریعت؛ ب. نگرش تاریخی به دین و برقراری تلازم بین نزول در شرایط خاص و نفی احکام فراتاریخی؛ ج. گرفتار آمدن در دام هرمنوتیک فلسفی و نسبیتی که رهآورد آن است علیرغم تأکید بر معنای مرکزی متن؛ د. عدم توجه به ظرفیتهای سیستم اجتهاد برای پاسخگویی به ابعاد ثابت و متغیر انسانها و جوامع؛ ه. عدم راهیابی به سرّ عدم حصول نتیجه از احکام اجتماعی.