در آیات و روایات احسان و نیکوکاری به غیرمسلمان، رعایت قسط و عدل در مورد آنها و وفای به عهد با آنها از اصول تعامل مسلمانان با غیرمسلمانان می‌باشد. غیرمسلمانان در یک تقسیم‌بندی به کفار حربی و کفار غیرحربی تقسیم می‌شوند. بخش عمدۀ غیرمسلمانان در این تقسیم جزء مسلمانان غیرحربی واقع می‌شوند که عبارتنداز: ذمّی، معاهد، مستأمن و بی‌طرف. در اسلام مال و جان و عِرض [آبرو] کافران غیرمحارب محترم است و تعدّی به آن دارای مجازات می‌باشد. در فقه از قتل انسان‌های بی‌گناه نهی شده است و جوازی برای قتل کافر به‌صورت خودسرانه وجود ندارد و این کار حرام می‌باشد و دارای مجازات اخروی نیز می‌باشد. در میان اقسام کافران، تنها کافر محارب که به عناد و ستیزه‌جویی با دین اسلام برخاسته است مهدورالدم است و شاید این اباحه از جهت مقابله‌به‌مثل با وی و مصداق آیۀ شریفۀ {فَمَنِ اعْتَدَی عَلَیْکمْ فَاعْتَدُواْ عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَی عَلَیْکمْ} باشد. البته این اباحه نیز شرایطی ازجمله اذن امام‌معصوم× را نیاز دارد. مجازات دنیوی قتل غیرمسلمان ممکن است مجازات تعزیری باشد یا دیه یا در مواردی قصاص. مجازات تعزیری در قتل مسلمان و غیرمسلمان در قوانین جمهوری اسلامی ایران برابر است. دیۀ جنایت بر اقلیت‌های ‌دینی به رسمیت شناخته شده نیز برابر با دیۀ مسلمان پرداخت می‌شود؛ اما در قصاص تساوی در دین از شرایط قصاص است و به‌خاطر مبغوض بودن کفر و شرک و شرافت ایمان، مسلمان در مقابل غیرمسلمان قصاص نمی‌شود و برای اولیای دم کافر نسبت به مسلمان ولایت قرار داده نشده است.