با شیوع و گسترش بیماری کرونا، بسیاری از دولت‌ها به منظور مقابلۀ با این بیماری و گذر از بحران‌های ناشی از آن، محدودیت‌های ضروری ایجاد کرده‌اند که نتیجۀ آن محرومیت اشخاص هرچند به‌صورت موقت از برخی حقوق و آزادی‌های مسلّم‌شان است. بر این اساس لازم است تا شرایطی که به دولت اجازۀ برقراری چنین محدودیت‌هایی را می‌دهد، مشخص گردیده و معین شود که این محدودیت‌ها تا چه حدی مجاز است. نوشتار حاضر درصدد بررسی مفاهیم نظری موضوع و بیان ادلۀ فقهی و قانونی، مبانی و میزان اختیارات و مسئولیت دولت در برقراری محدودیت‌های ضروری در مواجهه با بیماری‌های همه‌گیری همچون کرونا و نیز ضمانت اجراهای مربوطه در این زمینه است. از این‌رو ادلۀ وجوب اهتمام به امور مسلمین، ادلۀ «ولایت فقیه»، اصول «79» و «176» قانون اساسی به‌عنوان مبانی فقهی و حقوقی اختیارات و مسئولیت دولت در این زمینه بررسی شده و بر اساس آن میزان اختیارات و مسئولیت دولت در این زمینه ترسیم شده است.