یکی از مهمترین مؤلفه‌های راهبردی اتحاد در هرجامعه‌ای، اتحاد بر محور مبارزه با دشمن مشترک است. اتحاد بر محور مبارزه با دشمن، امری سیاسی نیست بلکه امری است که به امنیت و بقای آن جامعه مرتبط است. جامعه‌ای که دشمن شناسی درست و کاملی نداشته باشد، در عمل به چندپاره تقسیم می‌شود و بخشی از نیروهای جامعه یا در جهت خواست دشمن فعالیت کرده و یا دست کم برای مبارزه با او حرکتی نمی‌کنند؛ این امر رفته رفته به تضعیف نیروهای درونی و تقویت نفوذ دشمن یاری رسانده و جامعه را در معرض نابودی قرار می‌دهد. البته مسئله دشمن‌شناسی، تنها در سطح امور اجتماعی مطرح نیست؛ بلکه در همه ساحت‌های وجودی انسانی مطرح است. انسان موجودی است که در دنیای لبریز از تزاحم‌ها و تضادها پدید می‌آید و در ابعاد و سطوح مختلف وجودی خود با عوامل مزاحمی که سلامت، سعادت و صلاح او را تهدید می‌کند، رو به روست. مهم‌ترین عامل بقا، مصون ماندن از نابودی و دست یافتن به رقاء مادی و معنوی انسان شناخت دشمنان خود در همه این ساحت‌ها و عرصه‌هاست. قرآن‌کریم و روایات اهل‌بیت(علیهم السلام) هم بر مسئله دشمن‌شناسی، به‌ویژه در ساحت امور معنوی و اخلاقی، تأکید دارند. قرآن‌کریم در امور معنوی، شیطان و نفس اماره و در امور اجتماعی و سیاسی، یهودیان را از دشمنان اهل ایمان معرفی کرده است. رهبر معظم انقلاب اسلامی، در جایگاه رهبری معنوی و اجتماعی امت اسلامی، همواره بر مسئله دشمن شناسی و لزوم توجه به اتحاد بر محور مبارزه با دشمنان کشور و نظام، پای فشرده و ابعاد و زوایا و ابزارهای آن را به روشنی تبیین کرده‌اند. آنچه در پی می‌آید گزیده‌ای از بیانات معظم‌له در خصوص تبیین مسئله دشمن‌شناسی و راهبردها و راهکارهای مبارزه فعال و مؤثر با دشمنان است.